WENECJA SZTUKA HISTORIA SPACER GALERIA LINKI

 

Na rynnie dachu nawy południowej znajduje się wykuty z blachy polski orzeł, wykonany i zawieszony tam w 1919 roku przez Leona Sosnowskiego. Mimo sprzeciwu władz oraz miejscowych Niemców, którzy zerwali go i zrzucili na ziemię, orzeł powrócił na swoje miejsce, przetrwał szczęśliwie okres okupacji i dotrwał do naszych czasów.

Konstrukcja Kościoła Farnego
Robert Grochowski

Kościół farny to budynek wolnostojący, orientowany (usytuowany względem stron świata w ten sposób, że prezbiterium – miejsce gdzie znajduje się ołtarz –  zwrócone jest na wschód.  

Konstrukcja Kościoła Farnego (kliknij aby powiększyć)

  Do II Soboru Watykańskiego kapłan odprawiał mszę twarzą do ołtarza, jego oczy zwrócone były zatem na wschód – miejsce męki i zmartwychwstania Jezusa), usytuowany w północno – zachodnim narożniku Starego Miasta, w bloku ograniczonym od wschodu ulicą Ks. T. Malczewskiego, od południa ulicą Farną, zaś od północy i zachodu rzeką Brdą.

Krótko scharakteryzujmy rzut świątyni: korpus główny halowy, trójnawowy (nawa środkowa nieco węższa od prezbiterium), trójprzęsłowy, zbliżony do kwadratu. Od południa do korpusu przylega wieża na planie nieregularnego czworoboku, mieszcząca w przyziemiu kruchtę (przedsionek); od północy, przy wschodnim przęśle, kwadratowa kaplica św. Krzyża; do zachodu przybudówka z otwartym w przyziemiu przedsionkiem i pomieszczeniem na piętrze; wreszcie od wschodu prezbiterium. Jest ono trójprzęsłowe, zamknięte trójbocznie; od północy przylega do niego prostokątna zakrystia, od południa – w narożniku z nawą główna – mała, prostokątna przybudówka.

            Korpus główny przykryty jest dachem dwuspadowym, zwieńczonym trójkątnymi szczytami:

  •  wschodnim –  trójkątnym, dzielonym sześcioma wielobocznymi lizenami przechodzącymi w sterczyny, pomiędzy którymi znajdują się w nieregularnym układzie blendy. Zwieńczenie stanowi ośmioboczna mała wieżyczka z ażurową latarnią o baniastym zwieńczeniu.

  • zachodnim –  o  konstrukcji schodkowej ze sterczynami w formie krenelaży; wypełniony

jest sześcioma strefami blend. Na górze żelazny krzyż i wiatrowskaz w formie anioła z trąbą.

Do korpusu przylega od wschodu niższe, wydłużone prezbiterium nakryte dachem dwuspadowym, na którego kalenicy znajduje się wiatrowskaz. Prezbiterium, opięte masywnymi szkarpami (przyporami), posiada trzy ostrołukowe otwory okienne z obramieniami z profilowanej cegły.  W północnej części kościoła znajduje się oszkarpowana zakrystia z dwoma strefami małych okien, nakryta dachem jednospadowym. Obok kaplica św. Krzyża, z okrągłymi otworami okiennymi (okulusami), nakryta kopułą z sześcioboczną latarnią o kamiennych filarach, zakończoną dzwonowatym hełmem  ze sterczyną i krzyżem. W południowej elewacji świątyni zaznacza się masywna czworoboczna wieża z cokołem, podzielona fryzami opaskowymi (wzór z odpowiednio ustawionych cegieł) na trzy kondygnacje – w dolnej znajduje się ostrołukowy, profilowany portal, otaczający drzwi wejściowe.

Druga kondygnacja zdobiona jest rzędem blend, trzecia – gdzie znajdują się dzwony – posiada  wąskie, prostokątne otwory okienne, umieszczone parami na każdej ze ścian. Zwieńczenie wieży stanowi dach czterospadowy. W zachodniej części kościoła znajduje się przybudówka, w przyziemiu otwarta arkadami o łukach spłaszczonych, filary arkad wzmocnione są w narożach skośnymi przyporami. Górna kondygnacja posiada w bocznych ścianach niewielkie okna, jej zwieńczenie stanowi szeroki, profilowany gzyms z nastawą i trójkątnym przyczółkiem. Fara jest budowlą murowaną, wzniesioną  z cegły pełnej w wątku gotyckim, z użyciem pojedynczych głazów narzutowych w przyziemiu wieży. Obramienia otworów wejściowych, gzymsy, fryzy, żebra sklepienne, blendy, płyciny, lizeny i sterczyny wykonano z użyciem cegły profilowanej. Z zewnątrz kościół jest nieotynkowany, za wyjątkiem szczytów w partiach blend i płycin; we wnętrzu wszystkie pomieszczenia są tynkowane.

Fara posiada kilka typów sklepień ceglanych:

  • w prezbiterium sklepienie sieciowe z profilowanymi żebrami i gładkimi zwornikami

  • w korpusie nawowym sklepienie gwiaździste

  • w zakrystii sklepienie kolebkowe z lunetami

  • w zachodnim przedsionku sklepienie krzyżowe

  • w kaplicy św. Krzyża kopuła w pendentywach

  • w kruchcie pod wieżą sklepienie kopulaste z profilowanymi żebrami

Krypty nakryte są płaskimi stropami betonowymi. Nawa główna posiada drewnianą więźbę dachową krokwiowo – jętkową o konstrukcji wieszarowej ze stolcami stojącymi. Dachy kryte   są   dachówką  karpiówką układaną  w  koronkę,  za wyjątkiem kruchty zachodniej i przybudówki przy prezbiterium, które posiadają dachówki esówki. Kaplica św. Krzyża kryta jest blachą ocynkowaną, natomiast wieżyczka sygnaturki blachą miedzianą. Kościół posiada  obecnie posadzki kamienne o układzie szachownicowym, za wyjątkiem kaplicy i prezbiterium, gdzie znajdują się posadzki marmurowe.

 dalej  

 


(c) 1992-2000 9 BWDH,  (c)2001-2002 Stowarzyszenie Operacja Wenecja